Türkiye’de 1950’lerden Günümüze Kırdan Kente İç Göçün Belli Başlı Nedenleri ve Sonuçları İnsanlığın varoluşundan beri süregelen göç olgusu sadece mekansal bir yer değişimi değil, daha kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Göç hareketleri ekonomik, kültürel, sosyal ve psikolojik açıdan toplumun yapısını değiştirir. Çünkü göçmenler sadece eşyalarını değil, kültürlerini ve yaşam şekillerini de beraberlerinde götürürler. Göçler iç ve […]
Büyük kentler öteden beri şairlerin yazarların dikkatini çektiği gibi bir odada ömür sürenler yok değil. Yaşar Kemal ve Orhan Kemal Adana’nın bereketli topraklarından İstanbul’un bereketli edebiyat ortamına ayak bastıklarında nelerle karşılaşabileceklerini tam olarak nelerle karşılaşabileceklerini bildiklerini sanmıyorum. Arif Çiçek’in Yaşar Kemal’le ilgili anılarının yer aldığı kitabı (Yaşar Kemal’li Anılar), bu konudaki yazdıklarımızdan daha fazla bilgi […]
Şimdilerde herkes Kars’ı merak ediyor, herkes Kars’a gidiyor. Kars’ta kar yağışını izliyor, Kars’ta üşümenin romantik tebessümünü alıp “Nusret’in Yeri” tarzı mekanlarda paylaşıyor. Trend olan her şeye karşı değilim.Aslında ben artık hiç bir şeye karşı değilim. Neyse… Kars’a gitmek içimden gelmiyor da diyemem. Kars’ı bir kez daha görme tutkumu bitiremem. Gideceğim ama hemen değil, bir zaman […]
Edebiyatımızda öğretmen ve öğrenci izleğine azımsanmayacak kadar çok karşılaşıyoruz. Edebiyatımızda seçtiğim beş roman ve 5 yazarımızın yapıtlarında öğretmen ve öğrenci konusunu irdelediğim Rıfat Ilgaz’ın Hababam Sınıfı, Mustafa Sancar’ın Kaygı, Feyza Hepçilingirler’in Karanfiller Ne Renk Solar? Aslı Perker’in Başkalarının Kokusu, ve Mehmet Türkkan’ın Güneşin Katli adlı romanlara değiniyorum. Rıfat Ilgaz’ın Hababam Sınıfı adlı yapıtı eğitimdeki aksaklıkların […]
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın 1911’de Alafranga adıyla yayımlanıp ancak yasaklanan Şıpsevdi adıyla yeniden romanının yeni baskısı Everest Yayınları tarafından yapıldı. Romanda geçen “haşerat” ve “mikrop” sözcüklerine 2. Abdulhamit’in hafiyeleri anlamını yükleyen sansür kurulu gerekeni yapmıştır. Gürpınar bir yazısında, bu yapıtını “istibdat şehidi” olarak niteler. Beşir Fuat’ın “Bu çocukta espri-komik var, dikkat edin” dediği ve yazmayı çok […]
Hasan Ali Toptaş’ın iki yapıtı değişik izlekleri içermekle birlikte Kuşlar Yasına Gider ve Gecenin Gecesi adlı öykü kitabındaki kimi öykülerinde baba izlek olarak ön sıralarda yer tutuyor. Kuşlar Yasına Gider adlı romanında Gecenin Gecesi adlı yapıtına oranla baba izlek olmanın yanında aynı zamanda önemli bir kahramanı olduğunu söylemek gerekiyor.
Attila József yoksul bir ailenin çocuğuydu, iki kardeşi vardı. Babası sabuncu, annesi ise hizmetçiydi… Macar şair, çocukluğundan başlayarak tüm yaşamı boyunca zorluklarla mücadele etti. Babası evi terk edip Amerika’ya kaçtığında Jozsef daha üç yaşındaydı. Artık onun iç dünyasını sarsan ve imgelem dünyasını derinden etkileyecek olan annesi vardı… Jozsef, annesinin çocuklarına bakmak için insanüstü bir çabayla […]
Hayatı belirleyen unsurları sıralamak, yoksunluğa ve yoksulluğa tepeden bakanlara yakışmıyor. Bilgiyi elinde bulunduranların, bilgiden yoksun bırakılmışlara uyguladığı tacizle, parayı elinde bulunduranları paradan yoksun bırakılmışlara uyguladığı tacizin farkı yok… Elitlere sataşma olarak algılanabilecek, sert bir halkçı eleştirinin kaynağında başkaldırı vardır. Her nedenle olursa olsun bilgiye ulaşamamış, bilgiyi bilinciyle buluşturamamış kitlelere tepeden bakan, yoksayan bir zihniyetin verdiği […]
Erciyes’te Kış Tatili fikri oluşturacak birden çok neden var. Erciyes’e karlar düşmeye başladı… dağdaki otellerin sayısında artış yaşanırken, başta Rusya ve İran olmak üzere yabancı taleplerde artış var… Edindiğimiz güncel bilgilere göre Erciyes’te 10 tane konaklama tesisi var. Bu kış Rusya ve İran merkezli yabancı turist talebi yaşanmakta. Bu yoğunluğu dikkate alan yetkililer uçuşları planladılar. […]
Aslında aşinaydılar. Mesleği beraberliklerini zorunlu kılıyordu. İnsanlığın başlangıcından beri ademoğlunun en vefalı, en randevusuna sadık, en nihai arkadaşı o olmamış mıydı? Henüz gitmeyenleri ayıracak kadar kesin ama zaten gitmiş olanları kavuşturacak kadar şefkatli; bazen gözyaşına gark, bazen haddinden fazla şaşalı, gürültülü patırtılı, bazense insanın kanını donduracak kadar sessiz, derinden, kimsesiz… İlk defa daha küçük bir […]
Öküz Olmadan Köpe Sıçmak deyimi, özellikle Sivas, Divriği yöresinde çok kullanılmaktadır. Halk sözleri arasında eleştirel gerçekçiliğe temel oluşturacak önemli sözlerden birisidir. Haddini hesabını bilmeyen, yeterli deneyim ve birikime sahip olmadan ortaya çıkanlar için söylenir. Bilginin, birikimin değerine göndermedir aslında. Bazılarına göre ‘Cin olmadan şeytan çarpmak’ sözüyle eş değer olarak düşünülse de farklılık vardır. Birinde kurnazlık yapmanın […]
Ellerinde Kan Vardı, Çukura Sığmayan Adam, Kar üşüdü, Mühür, Sevdalı Irmaklar- (Munzur ile Pülümür), Külden Künyeler, Senden Sonra Hiç Ağlamadım, Aynadaki Kadın ve 2008 yılı basımı Kar ve Kan, Leylak Kokusu adlı uzun hikayenin yer aldığı Çorap Teki… Erhan Pınarbaşı, Sivas’ın Gemerek ilçesine bağlı Çepni kasabası doğumlu. 1979 yılında başladığı askeri okuldan 1983 yılında Foto-Film […]