Kitap Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazanılır? Okumayı Hayatın Bir Parçası Hâline Getirmek
Kitap okumak istediği hâlde bunu düzenli biçimde sürdüremeyenlerin sayısı az değil. Bir kitaba büyük bir hevesle başlanır, birkaç gün boyunca okunur; ardından günlük işler, yorgunluk veya başka uğraşlar araya girer. Kitap bir süre masanın üzerinde bekler. Yeniden eline alındığında nerede kalındığı hatırlanmaya çalışılır. Birkaç başarısız denemeden sonra da okuma alışkanlığı kazanmanın sanıldığı kadar kolay olmadığı düşünülür.
Oysa kitap okumayı sürdürebilmek, yalnızca iradeyle ilgili değildir. Seçilen kitabın niteliği, okuma için ayrılan zaman, kişinin dikkatini nasıl kullandığı ve okumadan ne beklediği de bu süreci etkiler.
Kitap okuma alışkanlığı nasıl kazanılır? sorusunun cevabı, kendine ulaşılması güç hedefler koymaktan çok, okumaya gündelik hayat içinde gerçek bir yer açmakta aranmalıdır. Çünkü kalıcı alışkanlık, ara sıra gösterilen yoğun çabadan değil, sürdürülebilir bir ilişkiden doğar.
Önce neden okumak istediğinizi belirleyin
Her okurun kitaplarla kurduğu ilişki aynı değildir. Kimi yeni dünyalar ve karakterlerle tanışmak, kimi düşünce ufkunu genişletmek, kimi mesleki bilgisini geliştirmek, kimi de gündelik hayatın yoğunluğundan uzaklaşmak için okur.
Okumaktan ne beklediğinizi bilmek, kitap seçiminizi kolaylaştırır. Örneğin uzun süredir roman okumak isteyen birinin işe ağır bir felsefe kitabıyla başlaması, okuma sürecini gereksiz yere zorlaştırabilir. Benzer biçimde, yalnızca popüler olduğu için seçilen bir kitap da okurun ilgisini çekmeyebilir.
İlk aşamada önemli olan, okunması gerektiği düşünülen kitabı değil, gerçekten merak edilen kitabı seçmektir. Merak, okuma sürecinin en güçlü başlangıç noktalarından biridir.
Küçük ama sürdürülebilir bir zaman belirleyin
Okuma alışkanlığı kazanmak isteyenlerin sık yaptığı hatalardan biri, başlangıçta kendilerine fazla yüksek hedefler koymaktır. Her gün elli sayfa okumak veya bir haftada bir kitap bitirmek kulağa motive edici gelebilir. Ancak yoğun bir günlük programı olan biri için bu hedefler kısa sürede baskıya dönüşebilir.
Bunun yerine günde 10–15 dakikalık bir okuma süresiyle başlamak daha gerçekçidir. Bu süre, kişinin günlük düzenine göre artırılabilir. Önemli olan ilk günden itibaren çok okumak değil, okumaya düzenli olarak geri dönmektir.
Okuma zamanını belirli bir alışkanlıkla ilişkilendirmek de işe yarayabilir. Sabah kahvaltısından sonra, öğle arasında veya uyumadan önce ayrılan kısa bir süre, zamanla doğal bir rutine dönüşebilir.
Burada kesin bir saat belirlemek zorunlu değildir. Asıl mesele, okumayı sürekli ertelenen bir etkinlik olmaktan çıkarıp günün tanıdık parçalarından biri hâline getirmektir.
İlginizi çeken kitaplarla başlayın
Okuma alışkanlığı kazanmanın önündeki engellerden biri, kitap seçimini bir görev gibi görmektir. Klasikleri okumak, edebiyat tarihinin önemli eserlerini tanımak veya belirli yazarları tamamlamak elbette değerli hedeflerdir. Ancak bunların tamamını başlangıç şartı hâline getirmek, okumayı keyifli bir uğraş olmaktan çıkarabilir.
İlgi alanlarınızı dikkate alarak bir başlangıç listesi oluşturun. Roman, öykü, biyografi, tarih, bilim, deneme veya şiir arasından sizi çeken türü seçin. Bir türle başlamak, diğerlerini dışarıda bırakmak anlamına gelmez. Zamanla farklı türlere yönelmek, okuma deneyimini zenginleştirir.
Bir kitabın ilk sayfaları sizi içine çekmiyorsa ona devam etmek zorunda değilsiniz. Her kitap her okura, her okur da her kitaba aynı zamanda hazır değildir. Okumayı sürdürmek kadar, size uygun olmayan bir kitabı bırakabilmek de okurluk deneyiminin parçasıdır.
Okurken dikkatinizi koruyun
Kitap okumak için zaman ayırmak kadar, o zamanı nasıl kullandığınız da önemlidir. Telefon bildirimleri, sürekli bölünen dikkat ve aynı anda başka işlerle ilgilenme çabası, okuma deneyimini parçalayabilir.
Okuma sırasında mümkünse sessiz veya dikkatinizi daha az dağıtan bir ortam seçin. Telefonu bir süreliğine uzağa koymak, televizyonu kapatmak ve yalnızca kitaba yönelmek, kısa bir okuma süresinden daha fazla verim almanızı sağlayabilir.
Bununla birlikte her okuma aynı yoğunlukta gerçekleşmez. Bazı kitaplar hızlı ilerlerken bazıları üzerinde düşünmeyi, geri dönmeyi ve yeniden okumayı gerektirir. Özellikle düşünce ve edebiyat eserlerinde bir paragrafın üzerinde durmak, okuma hızını düşürse de metinle kurulan ilişkiyi derinleştirebilir.
İyi okuma, her zaman çok sayfa okumak değildir. Bazen birkaç sayfa üzerinde dikkatle düşünmek, kitabın tamamını aceleyle bitirmekten daha kalıcı bir deneyim sunar.
Okuduğunuz kitaplarla bağ kurun
Okuma alışkanlığını geliştirmenin yollarından biri, kitapları yalnızca bitirilecek nesneler olarak görmemektir
