Sürrealizm, bilinçdışını, düşleri, rastlantıyı ve aklın denetiminden mümkün olduğunca uzak yaratıcı süreçleri sanatın merkezine taşıyan avangart bir akımdır. 20. yüzyılın ilk yarısında özellikle Avrupa sanatında güçlü bir etki yaratmıştır.
## Gerçeküstü olan nedir?
Sürrealist eserlerde rüyadaki gibi birbirinden uzak nesneler yan yana gelebilir. Bir masa gökyüzünde durabilir, zaman tersine akabilir, insan bedeni alışılmadık biçimde dönüşebilir. Ama amaç yalnızca gariplik üretmek değildir.
Asıl mesele, mantıksal düzenin dışında çalışan zihinsel süreçlere ulaşmaktır.
## Bilinçdışı ve Freud etkisi
Sürrealizm, Sigmund Freud’un bilinçdışı ve rüya üzerine çalışmalarından etkilenmiştir. Rüyaların bastırılmış arzulara ve düşüncelere açılan bir alan olabileceği fikri sanatçıların ilgisini çekmiştir.
## Otomatizm
Sürrealist yaratımda sanatçının bilinçli denetimini azaltmayı amaçlayan yöntemler kullanılmıştır. Otomatik yazı bunlardan biridir. Sanatçı düşünceyi sürekli kontrol etmek yerine akışına bırakmaya çalışır.
## Sürrealizm ile fantastik arasındaki fark
Fantastik bir anlatı kendi kuralları içinde olağanüstü olayları kabul edebilir. Sürrealizm ise çoğu zaman gerçekliğin mantığını bilinçli biçimde bozar ve rüya mantığına yaklaşır.
## Sonuç
Sürrealizm, edebiyatın gerçekliği yalnızca dış dünyada aramak zorunda olmadığını gösterir. Rüya, bilinçdışı ve çağrışım da anlatının malzemesi olabilir.
