Kitap inceleme yazısı yazmak; bazen sevilerek okunan bir yapıtı değil de sırf satış rekorları kırdığı, niteliği ne olursa olsun göz ardı edilemeyecek bir okur kitlesine ulaştığı için kaleme alınıyorsa, kısa sürede işkence halini alıyor. Ancak yine de bazı filmler, albümler ve kitaplar; çok konuşulup tüketildikleri için eleştirel bir bakışı hak ederler. Grinin Elli Tonu da […]
Herbert Ernest Bates’in Türkçeye Yazınsal Bir Tür Olarak Kısa Öykü adıyla kazandırılan yapıtı, yalnızca bir inceleme kitabı değil; okuyanı, öykünün tarihsel serüvenine ve ontolojisine dair kapsamlı bir yolculuğa davet ediyor. Son yıllarda dünya genelinde artan bir ilgiyle karşılanan kısa öykü, Bates’in kaleminde tarihsel köklerinden geleceğine, tiyatro ve sinema ile olan yakın akrabalığından usta yazarların zihin […]
Ne zamandır aklımda Aydemir Çimen’ in Flamingolar Döndü mü[1] romanı üzerine bir şeyler yazmak! Bir önceki romanı Umut Deniz Gibiydi 2019 yılı içinde Türkan Saylan Kültür Merkezi’ inde konuşulmuş, okuyuculara tanıtılmıştı. Ben de o toplantıda vardım, roman 1980’ lerin devrimci mücadelesinin sert geçtiği dönemi, bir ailenin üniversiteye giden oğlunu, ailenin yaşadıkları acıları, devletin ve örgütlü […]
Şiirde Bir Dönem Tanıklığı: Cem Savran ve Metal Kelebek Cem Savran; 12 Eylül öncesinin koyu karanlık gündüzlerini, toplumsal koşulların ve egemen sınıfın cinnet halini, ilk gençliğinin masumiyetiyle karşılamış şairlerden. Siyasal cinayetler yelpazesinin tam sınırında, hayatı poetik bir duyarlılıkla savunan bir kuşağın sesi… Şiirine sızan derin toplumsal duyarlılık, kuşkusuz bu sisli ve ağır sürecin mirası. Savran’ın […]
Roman yazmak, günümüzün en saygın ve entelektüel uğraşılarından biri olarak kabul ediliyor. Ancak türün, bu itibarı kazanmak için oldukça sancılı ve ilginç süreçlerden geçtiğini göz ardı etmememiz gerekli. Mesela modern zamanların aksine roman, başlangıçta “boş vakti olanların işi” olarak görülüyordu. Roman ve hikâye yazarlarına uzun süre hak ettikleri değer verilmedi. Zamanla dönüşen toplumsal dinamikler ve […]
Okurun belleğinde izler bırakan dizelere sahip şiirler zaten fark edilir. “Şiir katına ulaşmış şiir” yazmak yerine, şiir ansiklopedilerinde kendine yer bulma arayışına girmek genç yazarlar için büyük tehlike
Eğitimci şair ve yazar Özgen Seçkin, Artvin doğumlu. İlk, orta ve lise eğitimini bu kentte tamamladı. Gazi Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümü’nü bitirdikten sonra bir süre öğretmenlik yaptı. 1989’da Damar Yayınevini, 1991’de Damar dergisini kurdu. Yayımlanmış 10 şiir kitabıyla beraber kitap olarak basılmış öykü, deneme ve derleme çalışmaları bulunmaktadır. 80’li yıllarda Türkiye’de toplumcu şiirler yazan şairlerin […]
Edebiyat, yalnızca kelimelerin bir araya gelmesi değil, bir anlam inşa etme sanatıdır. Bu inşanın yapı taşlarını oluşturan kavramlar, metnin derin yapısını çözümlemek için kullandığımız anahtarlardır. Aşağıda, dersliklerden eleştiri yazılarına kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkan temel edebi terminolojinin nitelikli bir dökümü yer almaktadır. I. Türsel ve Formel Kategoriler Roman: Geniş ölçekli anlatı. Hikâye: Yoğunlaştırılmış kesit […]
Suat Derviş’in edebiyat tarihimizdeki yeri tartışmasızdır. Hem tarihsel hem sosyolojik zorlukların, hem de kadın olmanın yükünü taşıdığı bir dönemde yaptığı yazarlık tercihi, ancak onun gibi dirençli ve ödün vermez bir kişiliğe özgü olabilirdi. Üstelik bu tercihi yaparken sınıfsal avantajlarını hiçe sayarak safını yoksul halktan yana belirlemiştir. Bireysel özgürlüğünü defalarca yitirmiş, ağır yoksulluklarla mücadele etmiştir. Daha […]
L’acte d’imagination est un acte magique. [“İmgelem eylemi, büyüsel bir eylemdir.”] > — Sartre, L’Imaginaire [1] Sanat söz konusu olduğunda sıkça duyduğumuz bir ifade vardır: “Hayal gücünün ürünü.” Peki hayal gücü nedir? Gerçekliğin silik bir kopyası mı, yoksa bilinçli bir yadsıma hareketi mi? İmge, zihnimizde beliren bir gölge midir, yoksa dünyayla kurduğumuz özgül bir ilişki […]
I. Yaşar Kemal (1923–2015), yalnızca Türk yazınının değil, dünya edebiyatının da en güçlü kalemlerinden biri olarak anılmaktadır. Onun yapıtları, Anadolu insanının yaşamını, doğa ile kurduğu ilişkiyi, toplumsal adalet arayışını ve özellikle de Türkçenin sözlü ve yazılı birikimini dile getirmesi bakımından ayrıcalıklı bir yerde durur. Bu yazıda, Yaşar Kemal’in Türkçenin zenginleşmesine yaptığı katkılar ele alınırken, yalnızca […]
“Ödev Yurttaşlığı” ve 1940’larda Yol Vergisi Bugün 1 Mart, İbrahim Abdülkadir Meriçboyu’nun —edebiyat tarihinde yer edindiği adıyla A. Kadir’in— aramızdan ayrılışının 41. yıldönümüdür. Bu hayat hikâyesine eğildiğimizde, bir ozanın yazgısı ile bir çağın çetin yüzü arasındaki kopmaz bağı yeniden anımsarız. 16 Temmuz 1917’de İstanbul’un Eyüp ilçesinde doğan A. Kadir, millicilik akımının egemen olduğu bir yazın […]