Bazı romanlar ilk bakışta bize bir aşk hikâyesi anlatıyor gibi görünür. Jane Austen’ın Gurur ve Önyargı romanı da böyledir. Elizabeth Bennet ile Fitzwilliam Darcy arasındaki ilişki, anlatının merkezinde yer alır; ancak romanı yalnızca iki insanın birbirine âşık olma hikâyesi olarak okumak, Austen’ın asıl oyunlarından birini gözden kaçırmamıza neden olur. Çünkü bu romanda insanlar birbirlerini yalnızca […]
Franz Kafka’nın Dönüşüm adlı eseri Gregor Samsa’nın bir sabah kendisini korkunç bir böceğe dönüşmüş olarak bulmasıyla başlar. Fakat metnin asıl sarsıcı yanı, bu olağanüstü dönüşümün nasıl gerçekleştiğinden çok, Gregor’un dönüşümünden sonra insanların ona nasıl bakmaya başladığıdır. Kafka, dönüşümün nedenini açıklamaz. Gregor neden böceğe dönüşmüştür? Bunun biyolojik, psikolojik ya da sembolik bir açıklaması var mıdır? Metin […]
Gustave Flaubert’in Madame Bovary romanı, Emma Bovary’nin hayatıyla hayalleri arasındaki giderek büyüyen mesafeyi izler. Romanı yalnızca romantik hayalleri gerçek hayatına sığmayan bir kadın hikâyesi olarak okumak, Flaubert’in kurduğu eleştirel dünyayı daraltır. Emma’nın trajedisi yalnızca yanlış insanlara âşık olması değildir. Daha derinde, nasıl bir hayat yaşaması gerektiğine dair güçlü bir beklenti vardır. Emma sıradanlıktan hoşlanmaz; hayatının […]
Dostoyevski’nin Suç ve Ceza‘sı, polisiye bir kurgunun sınırlarını daha ilk bölümlerden itibaren aşar. Balta darbesiyle birlikte cinayet romanı geri planda kalır; insanın kibrini, yalnızlığını ve kendi vicdanıyla giriştiği amansız savaşı inceleyen büyük bir psikolojik anlatı başlar. Romanın asıl meselesi yalnızca işlenen bir suç değildir. Dostoyevski, suçun arkasındaki düşüncenin insan zihninde nasıl kurulduğunu ve gerçek hayatla […]
Victor Hugo’nun Sefiller romanı, ilk bakışta yoksulluk, suç, adalet, aşk ve toplumsal eşitsizlik üzerine kurulmuş büyük bir 19. yüzyıl anlatısı gibi görünür. Fakat romanın merkezinde daha derin bir soru vardır: Bir insan gerçekten değişebilir mi? Hugo bu soruyu yalnızca Jean Valjean’ın hayatı üzerinden sormaz. Valjean’ın karşısına Javert’i, Fantine’i, Cosette’i, Marius’ü ve Piskopos Myriel’i yerleştirerek farklı […]